Bộ trưởng Nông nghiệp: Lúa gạo là ngành hàng rủi ro, hiệu quả kinh tế không cao

Thứ tư, 06/11/2019 | 13:40 GMT+7

MINH TUẤN

Trả lời chất vấn tại QH sáng nay 6/11 Bộ trưởng NN-PTNT cho rằng trong nền kinh tế thị trường, không ai dự báo được ngày mai giá sẽ như thế nào.

Đại biểu Ngô Thanh Danh hỏi: Giải pháp nào phục hồi được cây trồng vật nuôi tránh tình trạng được mùa mất giá, mất mùa mất luôn cả giá?

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường nói, sức sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam hiện rất lớn với 45 triệu tấn lương thực, 5,5 triệu tấn thịt, 8 triệu tấn cá, nhiều loại cây công nghiệp nhất thế giới về sản lượng. Sức sản xuất rất lớn nhưng bất cập nhất là chế biến, thương mại, nếu không giải quyết được vấn đề này thì không giải quyết được chuyện được mùa, mất giá.

"Trong nền kinh tế thị trường rất khó, không ai dự báo được ngày mai, ngày kia giá sẽ như thế nào", vị tư lệnh ngành nông nghiệp khẳng định. 

Lấy ví dụ về việc thừa hạt tiêu, ông Cường cho hay, Việt Nam có khả năng cung cấp 350.000 tấn hạt tiêu, chiếm khoảng 60% thế giới. Nhiều thì thừa là tất yếu.

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Trong nền kinh tế thị trường thì không ai dự báo được ngày mai, ngày kia giá sẽ như thế nào. Ảnh: NLĐ.
Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Trong nền kinh tế thị trường thì không ai dự báo được ngày mai, ngày kia giá sẽ như thế nào. Ảnh: NLĐ.

Vì vậy, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã tìm giải pháp, bàn với địa phương là tới đây tập trung chế biến, tổng rà soát để phát triển sản xuất ở mức độ nhất định.

Như cây tiêu chỉ dừng đến mức nào thôi, không để vọt lên 150.000 ha trong khi quay hoạch đến năm 2020 chỉ có 55.000 ha. Diện tích không hiệu quả, kém canh tác phải nhường chỗ cho cây khác.

"Chúng tôi đã mời một số doanh nghiệp, đưa công nghệ mới nhất vào, riêng hạt tiêu sẽ có 10 chuỗi sản phẩm, gồm cả dầu hạt tiêu. Thị trường cần cái gì ta làm cái đó, lợi thế gì thì ta làm đó có như vậy mới đảm bảo được hiệu quả sản xuất bền vững. Bây giờ bán hàng mới là quan trọng, tổ chức sản xuất không còn là số một", Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhấn mạnh.

Đối với vấn đề phát triển thương hiệu gạo Việt Nam và giải pháp cho người trồng lúa, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho rằng lúa gạo là ngành hàng rủi ro, hiệu quả kinh tế không cao, bấp bênh.

Trước mắt Việt Nam sẽ tập trung tái cơ cấu theo hướng ưu tiên nhóm giống phù hợp với nhu cầu thị trường và nâng cao giá trị hạt gạo. "Lúa gạo sẽ không chỉ là mặt hàng bán bình thường mà trở thành dược phẩm", ông Cường nhắc lại yêu cầu của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trong chỉ đạo trước đó.

Khắc phục tình trạng "được mùa, rớt giá"

Theo Vnexpress, Bộ trưởng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn cho rằng, về tổng thể Việt Nam đã khắc phục được tình trạng "được mùa, rớt giá" với các sản phẩm quốc gia, nhưng với sản phẩm địa phương thì vẫn còn hiện tượng này. 

"Có thể đại biểu sẽ chất vấn tôi về chuyện giải cứu thanh long, dưa hấu... Ở từng thời điểm, các mặt hàng này vẫn gặp hiện tượng rớt giá. Nhưng để giải quyết, lãnh đạo địa phương sẽ làm tốt nhất vì sâu sát với cơ sở", ông nói và thông tin vừa qua lãnh đạo các tỉnh Bắc Giang, Sơn La... đã cùng người nông dân bán nông sản thông qua các chương trình kết nối tiêu thụ 

"Nếu tất cả cùng đồng hành, tôi tin không chỉ sản phẩm quốc gia mà nông sản địa phương cũng sẽ tiêu thụ tốt", ông Cường nhấn mạnh.

Về giải pháp thu hoạch, bảo quản cá ngừ đại dương để nâng cao giá trị xuất khẩu, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho hay, xuất khẩu cá ngừ đã đạt mốc 560 triệu USD trong năm 2018. Nhiều địa phương như Khánh Hòa, Bình Định... có mô hình sản xuất tốt, trong đó có doanh nghiệp chế biến ra hơn 30 sản phẩm từ cá ngừ, tuy nhiên nhìn chung chuỗi giá trị còn thấp.

"Cùng với việc nâng cao năng lực đánh bắt thì phải tổ chức thành chuỗi khai thác, tập trung nhiều hơn cho công nghệ chế biến. Bên cạnh xuất khẩu cũng cần hướng đến thị trường trong nước, với 100 triệu dân. Người Việt Nam có quyền ăn hải sản ngon", ông Cường nói.

Bà Phạm Thị Thu Trang - Phó trưởng đoàn đại biểu tỉnh Quảng Ngãi đề nghị Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường đánh giá sự đóng góp của doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp. 

Theo ông Cường, trong 3 năm qua, số doanh nghiệp đầu tư trực tiếp vào nông nghiệp đã tăng 3 lần, từ hơn 3.000 lên 11.800 đơn vị; hầu hết các tập đoàn kinh tế lớn trong nước đều góp mặt và đầu tư trải dài khắp vùng miền, tạo động lực mới trong phát triển nông nghiệp. 

"Tuy nhiên, 11.800 đơn vị nói trên cùng với 49.000 doanh nghiệp đầu tư gián tiếp vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, khi chỉ chiếm 8% trong tổng số doanh nghiệp Việt Nam", ông Cường cho hay.

"Vậy giải pháp căn cơ để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư nhiều hơn vào nông nghiệp là gì?", bà Trang tiếp tục chất vấn. Ông Cường nói Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn sẽ tiếp tục tham mưu chính sách với Chính phủ và Quốc hội , trong đó có việc thông qua Luật đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).

"Khuôn khổ pháp lý tốt sẽ giúp thu hút đầu tư vào nông nghiệp, hiện nay dù khó khăn nhưng lĩnh vực này vẫn còn nhiều dư địa", ông Cường nói.

Sẽ giảm dần diện tích trồng lúa

Đại biểu Chau Chắc (An Giang) nêu câu hỏi về việc
Đại biểu Chau Chắc (An Giang) nêu câu hỏi về việc "phát triển thương hiệu gạo Việt Nam, giải pháp hỗ trợ cho người trồng lúa". Ảnh: Quochoi.vn.

Theo Nguời lao động, trả lời chất vấn đại biểu Chau Chắc (An Giang) về việc phát triển thương hiệu gạo Việt Nam, giải pháp hỗ trợ cho người trồng lúa? Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho rằng lúa gạo là ngành hàng rủi ro, hiệu quả kinh tế không cao, bấp bênh.

Theo ông Cường, trên thế giới có 7 tỉ người thì chỉ 3,5 tỉ người ăn gạo, sản lượng lúa gạo thương mại toàn cầu hàng năm chỉ khoảng 36 triệu tấn, với kim ngạch thương mại 3,2 tỉ USD. "Điều kiện khách quan đó đã tạo áp lực và giới hạn việc xuất khẩu gạo".

Theo Bộ trưởng, ở trong nước, Quốc hội đã có nghị quyết về bảo vệ đất lúa và thời gian qua Chính phủ nghiêm túc thực hiện chủ trương này. Tuy nhiên, hiện nay Việt Nam có 7,8 triệu ha đất canh tác, trong đó đất lúa chiếm tới 4,1 triệu ha. "Tới đây, Chính phủ sẽ xin Quốc hội giảm dần diện tích đất lúa, khoảng 0,5 triệu ha đất, tương đương giảm 5-6 triệu tấn thóc, 3-4 triệu tấn lúa", Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho biết. 

"Chúng ta vẫn đảm bảo an ninh lương thực, kể cả trong 20 năm nữa vẫn đảm bảo được. Nhưng thay vào đó sẽ dành phần đất canh tác cho các cây trồng khác hiệu quả hơn", tư lệnh ngành nông nghiệp nói.

Từ khóa: