Vì sao Donald Trump tiếp tục đe dọa tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc?

Thứ tư, 08/05/2019 | 09:08 GMT+7

CHẤN HƯNG (t/h)

Có ba lý do khiến ông Trump đưa ra tuyên bố áp thuế, gây thêm căng thẳng trong quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Ngày 5/5 vừa qua Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc sẽ tăng thuế từ 10% lên mức 25% đối với 200 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc bước vào tuần cuối cùng của vòng đàm phán thứ 11 nhằm tiến tới một thỏa thuận, chấm dứt cuộc chiến thương mại kéo dài nhiều tháng qua, gây tổn hại không chỉ cho nền kinh tế của cả hai nước mà còn làm rung chuyển thị trường tài chính toàn cầu.

Trước tình hình này báo chí Mỹ nhận định Mỹ và Trung Quốc khó có thể đạt được một thỏa thuận trong vòng đàm phán diễn ra trong tuần này tại thủ đô Washington, Mỹ. Theo báo chí Mỹ, có ba lý do khiến ông Trump đưa ra tuyên bố áp thuế, gây thêm căng thẳng trong quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Có ba lý do khiến ông Trump đưa ra tuyên bố áp thuế, gây thêm căng thẳng trong quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Có ba lý do khiến ông Trump đưa ra tuyên bố áp thuế, gây thêm căng thẳng trong quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Thứ nhất, đây là phản ứng hiển nhiên của Tổng thống Trump đối với cách hành xử “tiền hậu bất nhất” của Trung Quốc. Trong quá trình đàm phán, Trung Quốc đã đồng ý thực hiện những cam kết đối với yêu cầu từ phía Mỹ, trong đó có những vấn đề nổi cộm mà hai bên đã đạt được như minh bạch hóa việc chính phủ trợ cấp cho doanh nghiệp để đảm bảo cạnh tranh, yêu cầu thay đổi mạnh mẽ trong các chính sách kinh tế, trong đó có việc bảo vệ sở hữu trí tuệ tốt hơn, chấm dứt yêu cầu chuyển giao công nghệ bắt buộc đối với các công ty Mỹ và chấm dứt tình trạng đánh cắp bí mật thương mại của Mỹ, bỏ trợ cấp công nghiệp và tăng mua hàng hóa Mỹ. 

Tuy nhiên, đến thời điểm này, Trung Quốc được cho là đã “trở cờ” và đây là lý do khiến ông Trump tức giận. Chính quyền của Trump đã từng chứng kiến ông Tập Cận Bình “trở cờ” khi cam kết không quân sự hóa ở biển đông nhưng sau đó lại làm ngược lại. 

Thứ hai, trong bức tranh tổng thể về đối nội, ông Trump đang phải đối mặt với áp lực từ nhiều phía và việc duy trì sức ép đối với Trung Quốc là một trong những vấn đề hiếm hoi mà ông Trump nhận được sự đồng tình của cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa. Trong thời gian đàm phán với Trung Quốc vừa qua, phía chính quyền Tổng thống Trump liên tục công bố các tín hiệu tích cực cho thấy có thể đạt được thỏa thuận có lợi cho Mỹ.

Tuy nhiên, cho tới nay, những vấn đề mà Mỹ yêu cầu thì Trung Quốc lại không thực hiện, vì vậy Tổng thống Trump bắt buộc phải “lên gân” với Trung Quốc nhằm tiếp tục nhận được sự ủng hộ của hai đảng. 

Thứ ba, xét trong bối cảnh đàm phán Mỹ-Trung hiện nay, việc ông Trump đe dọa áp thuế được cho là để cảnh cáo Trung Quốc đã “lật mặt” và ông Trump đã áp dụng chính sách “bên miệng hố chiến tranh” nhằm dồn đối phương vào đường cùng để giành lợi ích lớn nhất. Điều này có thể làm gia tăng mức độ rủi ro cho đàm phán, nhưng sẽ không làm cho đàm phán đổ vỡ hoàn toàn, hoặc rơi vào cảnh “vô phương cứu chữa”.

Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin cũng cho biết nếu trong ngày 9/5, phái đoàn Trung Quốc đưa ra được một thỏa thuận cụ thể hoặc đoàn phán có kết quả tích cực thì sẽ kiến nghị lên Tổng thống Trump chưa thực hiện việc áp thuế trên. 

Trung Quốc đã cử Phó Thủ tưởng Lưu Hạc dẫn đầu đoàn đàm phán sang Washington.
Trung Quốc đã cử Phó Thủ tưởng Lưu Hạc dẫn đầu đoàn đàm phán sang Washington.

Trước lời đe dọa trên của Tổng thống Trump, Trung Quốc đưa ra phản ứng chính thức khá kín kẽ, thậm chí báo chí Trung Quốc đã được yêu cầu không dẫn tin hay không nêu đậm nét về tuyên bố đánh thuế của Tổng thống Trump mà chỉ trích dẫn thông tin từ các cơ quan chính thức của Trung Quốc. Theo một bài viết trên tờ Hoàn Cầu, phía Trung Quốc muốn có thỏa thuận nhưng cũng sẵn sàng cho mọi kết quả khác nếu không đạt được thỏa thuận với Mỹ và vẫn để ngỏ khả năng đàm phán.  

Sau tuyên bố của Tổng thống Trump và sau cuộc điện đàm kéo dài giữa phó Trợ lý của Đại diện Thương mại Mỹ Lighthizer và Thứ trưởng thương mại Trung Quốc, phía Trung Quốc đã cử Phó Thủ tưởng Lưu Hạc dẫn đầu đoàn đàm phán sang Washington.

Theo dự kiến, nếu không có lời đe dọa của ông Trump, thì đoàn đàm phán của Trung Quốc sẽ rất đông, khoảng 100 người. Tuy nhiên, quy mô hiện nay đã bị thu hẹp và thời gian diễn ra đàm phán cũng bị lùi lại vào ngày 9/5. Việc cử ông Lưu Hạc dẫn đầu đoàn đàm phán được coi là thước đo phản ứng của Trung Quốc trước thông tin áp thuế của ông Trump. Ông Lưu Hạc là người trực tiếp đàm phán với ông Lighthizer và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Mnuchin từ 10 vòng đàm phán trước đó.

Trong nội bộ Trung Quốc, ông Lưu Hạc được ông Tập Cận Bình tin tưởng, được xem là người thiết kế về chính sách kinh tế đối ngoại hiện đại của Trung Quốc hiện nay. Bản thân ông Lưu Hạc cũng được phía Mỹ đánh giá rất cao. Từ thái độ của Trung Quốc và phản ứng của Mỹ khi không đạt được những yêu cầu đề ra, việc ký được một thỏa thuận trong vòng đàm phán thứ 11 này khó có thể xảy ra và hai bên sẽ phải tiếp tục kéo dài đàm phán trong thời gian tới.

Tuy nhiên, khả năng ông Trump sẽ áp thuế 25% đối với một phần trong tổng giá trị hàng hóa 200 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu của Trung Quốc là tương đối chắc chắn nếu hai bên không đạt được thỏa thuận bởi ông Trump và các cố vấn của mình hiện đang rất tự tin vào sức mạnh và sự tăng trưởng của nền kinh tế Mỹ.

Với sức mạnh này, Mỹ có thể chống trả tất cả sự trả đũa của các nước, trong đó có Trung Quốc và Trung Quốc thì đang ở thế khó. Chính vì vậy, chính quyền ông Trump sẽ không cần vội vàng và sẽ không bao giờ tiến tới một thỏa thuận non hay nửa vời mà thay vào đó, phải là một thỏa thuận “rốt ráo” và cụ thể, theo TTXVN.

Từ khóa: